UOKiK sprawdza BIK i banki. Czy porównywanie ofert obniża zdolność kredytową?

UOKiK prowadzi postępowanie wobec BIK, ING i mBanku. Sprawdza, czy liczba zapytań kredytowych mogła obniżać zdolność kredytową i zniechęcać klientów do porównywania ofert banków.

Czy porównywanie ofert kredytowych obniża zdolność kredytową?

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi postępowanie wyjaśniające dotyczące zasad oceny zdolności kredytowej stosowanych przez Biuro Informacji Kredytowej (BIK) oraz wybrane banki. W ramach prowadzonych działań, za zgodą sądu i w asyście policji, pracownicy UOKiK przeprowadzili przeszukania w siedzibach BIK, ING Banku Śląskiego, mBanku oraz mBanku Hipotecznego.

Sprawa może mieć znaczenie dla milionów Polaków, ponieważ dotyczy tego, czy liczba składanych zapytań kredytowych mogła wpływać na ocenę zdolności kredytowej i ograniczać konkurencję pomiędzy bankami.

Co bada UOKiK?

Postępowanie dotyczy zasad wykorzystywania informacji o zapytaniach kredytowych podczas oceny zdolności kredytowej klientów ubiegających się przede wszystkim o kredyty hipoteczne.

Według UOKiK banki korzystają z danych gromadzonych przez BIK nie tylko dotyczących historii spłat czy poziomu zadłużenia, ale również liczby składanych przez klienta wniosków kredytowych. Urząd sprawdza, czy przekazywanie takich informacji jest rzeczywiście niezbędne do oceny ryzyka kredytowego.

Dlaczego sprawa jest tak ważna?

Zdaniem UOKiK obecny model może prowadzić do sytuacji, w której świadomy konsument jest karany za porównywanie ofert różnych banków.

Jeżeli klient składa w krótkim czasie kilka wniosków kredytowych, aby znaleźć najkorzystniejsze warunki finansowania, system scoringowy może potraktować to jako czynnik zwiększający ryzyko kredytowe. W efekcie jego ocena punktowa może być niższa niż osoby, która zwróciła się tylko do jednego banku.

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny podkreślił, że konsument nie powinien być w żaden sposób zniechęcany do poszukiwania najlepszej oferty kredytowej.

Jak działa BIK?

Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w Polsce instytucją gromadzącą kompleksowe informacje o historii kredytowej klientów banków i części instytucji pożyczkowych.

Na podstawie zgromadzonych danych banki oceniają między innymi:

• historię terminowych spłat,
• poziom aktualnego zadłużenia,
• liczbę aktywnych zobowiązań,
• rodzaj posiadanych kredytów,
• informacje o składanych zapytaniach kredytowych.

To właśnie ostatni element stał się przedmiotem zainteresowania UOKiK.

Czy każde zapytanie kredytowe obniża scoring?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań.

BIK od lat informuje, że liczba zapytań kredytowych może być jednym z elementów uwzględnianych przy ocenie wiarygodności kredytowej. Nie oznacza to jednak, że każde pojedyncze zapytanie automatycznie obniża scoring.

UOKiK sprawdza natomiast, czy sposób wykorzystywania tych danych nie prowadzi do ograniczenia konkurencji między bankami oraz nie zniechęca klientów do porównywania ofert.

Czy coś już się zmieniło?

Tak. BIK poinformował, że od 1 lipca 2026 r. zmieniono sposób przetwarzania informacji o zapytaniach kredytowych. Historyczne zapytania zostały usunięte, a nowe są automatycznie usuwane z bazy po 14 dniach, jeżeli nie zakończą się udzieleniem finansowania.

Nie oznacza to jednak zakończenia postępowania. UOKiK nadal analizuje, czy wcześniejsze praktyki były zgodne z przepisami o ochronie konkurencji.

Czy bankom grożą konsekwencje?

Na obecnym etapie prowadzone jest postępowanie wyjaśniające, a nie postępowanie przeciwko konkretnym przedsiębiorcom.

Jeżeli urząd uzna, że doszło do naruszenia przepisów, może wszcząć postępowanie antymonopolowe. W przypadku potwierdzenia praktyk ograniczających konkurencję przedsiębiorcom mogą grozić kary sięgające nawet 10 proc. rocznego obrotu.

Co to oznacza dla osób planujących kredyt?

Na razie klienci nie muszą podejmować żadnych dodatkowych działań. Warto jednak pamiętać, że porównywanie ofert kredytowych jest naturalnym elementem świadomego podejmowania decyzji finansowych.

Jeżeli postępowanie UOKiK zakończy się zmianami w sposobie oceny zapytań kredytowych, proces ubiegania się o kredyt może stać się bardziej przyjazny dla konsumentów, którzy chcą znaleźć najkorzystniejsze warunki finansowania. Ostateczne rozstrzygnięcia będą jednak zależały od wyników prowadzonego postępowania.

Ważne informacje

Działania UOKiK mogą okazać się jednymi z najważniejszych dla rynku kredytowego w ostatnich latach. Urząd sprawdza, czy sposób wykorzystywania informacji o zapytaniach kredytowych przez BIK i banki nie ogranicza konkurencji oraz nie utrudnia klientom porównywania ofert.

Na razie nie przesądzono, że doszło do naruszenia prawa. Postępowanie ma charakter wyjaśniający, a jego wyniki mogą wpłynąć zarówno na praktyki banków, jak i na sposób oceny zdolności kredytowej w przyszłości.

reklama