Policja i UOKiK weszły do BIK, ING i mBanku. Chodzi o zdolność kredytową klientów

UOKiK prowadzi postępowanie wobec BIK, ING Banku Śląskiego i mBanku. Sprawdza, czy liczba zapytań kredytowych mogła obniżać zdolność kredytową i ograniczać konkurencję na rynku kredytów.

Chodzi o ocenę zdolności kredytowej milionów Polaków

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozpoczął jedno z najważniejszych postępowań dotyczących rynku kredytowego w ostatnich latach. Za zgodą sądu i w asyście policji pracownicy UOKiK przeprowadzili przeszukania w siedzibach Biura Informacji Kredytowej (BIK), ING Banku Śląskiego, mBanku oraz mBanku Hipotecznego. Celem działań jest sprawdzenie, czy sposób oceny zdolności kredytowej klientów mógł ograniczać konkurencję pomiędzy bankami i jednocześnie działać na niekorzyść konsumentów.

Sprawa dotyczy przede wszystkim osób ubiegających się o kredyty hipoteczne, ale jej skutki mogą w przyszłości objąć cały rynek kredytowy.

Co bada UOKiK?

Postępowanie wyjaśniające koncentruje się na tym, w jaki sposób banki oraz BIK wykorzystywały informacje o liczbie zapytań kredytowych składanych przez klientów.

UOKiK sprawdza, czy dane dotyczące zapytań kredytowych były przekazywane i wykorzystywane w taki sposób, że mogły obniżać ocenę zdolności kredytowej osób porównujących oferty kilku banków. Jeżeli tak, mogło to ograniczać konkurencję, ponieważ konsumenci mogli być zniechęcani do szukania najkorzystniejszego kredytu.

Dlaczego liczba zapytań kredytowych jest tak ważna?

Przy ocenie zdolności kredytowej bank analizuje wiele elementów, m.in.:

• historię spłat zobowiązań,
• wysokość aktualnego zadłużenia,
• liczbę aktywnych kredytów,
• osiągane dochody,
• informacje zgromadzone przez BIK.

Jednym z elementów mogą być również informacje o tym, ile wniosków kredytowych klient złożył w ostatnim czasie.

Zdaniem UOKiK taki mechanizm może prowadzić do sytuacji, w której osoba chcąca świadomie porównać oferty kilku banków otrzymuje niższą ocenę niż klient, który złożył wniosek tylko w jednej instytucji.

Czy porównywanie ofert może obniżać zdolność kredytową?

To właśnie jest najważniejsze pytanie prowadzonego postępowania.

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny podkreślił, że świadomy konsument nie powinien być “karany” za poszukiwanie najlepszej oferty kredytowej. Urząd chce ustalić, czy wykorzystywanie informacji o liczbie zapytań rzeczywiście było niezbędne do oceny ryzyka kredytowego, czy też mogło prowadzić do ograniczenia konkurencji na rynku.

Na obecnym etapie UOKiK nie przesądza, że doszło do naruszenia prawa.

Dlaczego do akcji wkroczyła policja?

Przeszukanie przedsiębiorcy jest jednym z narzędzi stosowanych przez UOKiK w postępowaniach dotyczących ochrony konkurencji.

Takie działania mogą zostać przeprowadzone wyłącznie po uzyskaniu zgody sądu. Obecność policji ma zapewnić sprawny przebieg czynności i zabezpieczenie materiału dowodowego. Sam fakt przeszukania nie oznacza, że badane podmioty dopuściły się naruszenia przepisów.

Czy BIK zmienił już zasady?

Tak.

BIK poinformował wcześniej o zmianach dotyczących przetwarzania informacji o zapytaniach kredytowych. Od 1 lipca 2026 r. dane o zapytaniach, które nie zakończyły się zawarciem umowy kredytowej, mają być automatycznie usuwane po 14 dniach. UOKiK sprawdza jednak również wcześniejsze praktyki stosowane na rynku.

Czy bankom grożą wysokie kary?

Na razie nie.

Obecne działania mają charakter postępowania wyjaśniającego, a nie postępowania przeciwko konkretnym przedsiębiorcom.

Jeżeli zgromadzony materiał dowodowy potwierdzi podejrzenia, UOKiK może wszcząć postępowanie antymonopolowe. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów przedsiębiorcom mogą grozić kary finansowe sięgające nawet 10 proc. rocznego obrotu.

Co sprawa oznacza dla osób planujących kredyt?

Na razie osoby ubiegające się o kredyt nie muszą podejmować żadnych dodatkowych działań.

Postępowanie może jednak doprowadzić do zmian w sposobie oceny zdolności kredytowej. Jeżeli UOKiK uzna, że dotychczasowe praktyki ograniczały konkurencję, banki mogą zostać zobowiązane do zmiany zasad wykorzystywania informacji o zapytaniach kredytowych.

Dla konsumentów mogłoby to oznaczać łatwiejsze porównywanie ofert bez obawy, że samo złożenie kilku wniosków wpłynie negatywnie na ocenę ich zdolności kredytowej.

Ważne informacje

Przeszukania przeprowadzone przez UOKiK w BIK, ING Banku Śląskim, mBanku i mBanku Hipotecznym mogą mieć istotne znaczenie dla całego rynku kredytowego. Urząd analizuje, czy sposób wykorzystywania informacji o zapytaniach kredytowych nie ogranicza konkurencji i nie działa na niekorzyść konsumentów.

Na obecnym etapie nie postawiono żadnych zarzutów, a postępowanie ma charakter wyjaśniający. Jego wyniki mogą jednak wpłynąć na przyszłe zasady oceny zdolności kredytowej oraz sposób, w jaki banki analizują aktywność klientów poszukujących najlepszego kredytu.

reklama